Skip to content
Czuwaj! – Leksykon wiedzy harcerskiej
Menu
  • Czuwaj!
  • Polska
  • Harcerstwo
  • Zastępowy
  • Samarytanka
  • Terenoznawstwo
  • Sygnalizacja
Menu

Polska

Każdy harcerz powinien wiedzieć kilka podstawowych rzeczy o swojej ojczyźnie. Niezależnie od przedmiotów szkolnych, zdobywania wiedzy na oceny i indywidualnych zainteresowań są tematy ważne noszone zawsze w głowie i pamięci.

Godło Barwy Prezydenci Premierzy Województwa Rzeki Góry Święta Parki NATO i EU

Godło Polski

godlo

Godło jest obowiązującym symbolem Rzeczypospolitej Polskiej.

Według popularnej legendy, założyciel państwa Polan, Lech, podczas postoju w okolicach Poznania ujrzał pod wieczór sporych rozmiarów gniazdo na drzewie. Znajdował się w nim biały orzeł z dwoma pisklętami. Gdy Lech przyglądał się mu, orzeł rozpostarł skrzydła na tle nieba czerwonego od zachodzącego słońca. Lech zachwycił się, postanowił tam osiąść, umieścił orła w swym herbie, a miejsce na pamiątkę nazwał Gniezdnem (obecnie Gniezno) od słowa gniazdo. Historia ta będąca częścią legendy o “Lechu, Czechu i Rusie” pierwszy raz spisana została w “Kronice Wielkopolskiej” napisanej po łacinie w 1273 oraz w “Kronice Dalimila” spisanej w języku czeskim w 1319.

W Legendzie tej upatruje się aluzję do podania o założeniu Rzymu przez Romulusa i Remusa. Jej elementem jest auspicjum, starożytny rytuał wnioskowania z lotu ptaków drapieżnych (np. orła) o aprobacie bogów dla podjętych zamierzeń.

Mniej romantyczna wersja zakłada, że Polanie mogli przyjąć emblemat orła jako symbol mocy (orzeł był towarzyszem Jowisza i nosicielem jego piorunów) wzorując się na cesarstwie rzymskim, lub po 800 roku jego następcy, Świętym Cesarstwie Rzymskim, od którego symbol orła przejęło wiele europejskich państw. Znak był znany wśród Polan głównie ze zdobnictwa celtyckiego lub rzymskich monet, docierających na ich ziemie bursztynowym szlakiem.

Opis

Według załącznika nr 1 do Ustawy, jest to biały, (jednogłowy) orzeł w złotej koronie, ze złotymi szponami i dziobem, zwrócony w prawo.

Godło heraldyczne, umieszczone jest na czerwonym polu, lekko zwężającej się ku dołowi tarczy herbowej. Ustawa ta, potwierdza i precyzuje zarazem barwy bieli i czerwieni będące barwami Rzeczypospolitej Polskiej. Określone są one w (załączniku nr 2 tejże Ustawy).

Orzeł biały odwzorowany jest symbolicznie w białej, górnej barwie flagi polskiej złożonej z dwóch poziomych pasów. Zgodnie z zasadami heraldyki pas górny polskich barw narodowych reprezentuje białego orła, a dolny czerwone pole tarczy herbowej.

Barwy narodowe

flaga

Flaga Rzeczypospolitej Polskiej (Flaga Polski) – według ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych jest nią prostokątny płat tkaniny o barwach Rzeczypospolitej Polskiej i proporcji 5:8, umieszczony na maszcie. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy, za flagę Polski uważany jest wariant z godłem Polski, umieszczonym pośrodku białego pasa.

flaga 2

Barwy Rzeczypospolitej Polskiej stanowią składniki flagi państwowej Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa stanowi, że barwami Rzeczypospolitej Polskiej są kolory biały i czerwony, ułożone w dwóch poziomych, równoległych pasach tej samej szerokości, z których górny jest koloru białego, a dolny koloru czerwonego.

Prezydenci Polski po 1989 r.

  1. gen. Wojciech Jaruzelski, 31 grudnia 1989 – 22 grudnia 1990
  2. Lech Wałęsa, 22 grudnia 1990 – 22 grudnia 1995
  3. Aleksander Kwaśniewski, 23 grudnia 1995 – 23 grudnia 2005
  4. Lech Kaczyński, 23 grudnia 2005 – 10 kwietnia 2010
  5. Bronisław Komorowski, 6 sierpnia 2010 – 2015
  6. Andrzej Duda, 6. sierpnia 2015…

Premierzy Polski w Wikipedii

Województwa

miasta

  1. dolnośląskie – Wrocław
  2. kujawsko-pomorskie – Bydgoszcz/Toruń
  3. lubelskie – Lublin
  4. lubuskie – Gorzów Wielkopolski/Zielona Góra
  5. łódzkie – Łódź
  6. małopolskie – Kraków
  7. mazowieckie – Warszawa
  8. opolskie – Opole
  9. podkarpackie – Rzeszów
  10. podlaskie – Białystok
  11. pomorskie – Gdańsk
  12. śląskie – Katowice
  13. świętokrzyskie – Kielce
  14. warmińsko-mazurskie – Olsztyn
  15. wielkopolskie – Poznań
  16. zachodniopomorskie – Szczecin

Rzeki

rzeki w Polsce
rzeki w Polsce
  • Wisła – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką uchodzącą do Morza Bałtyckiego.
  • Bug – długość Bugu wynosi 772 km (w tym w Polsce 587 km)
  • Narew – długość 484 km, z czego większość w Polsce (448 km)
  • San – długość – 443,4 km
  • Noteć – rzeka o długości 391,3 km
  • Pilica – długość rzeki wynosi 319 km
  • Bzura  – lewy dopływ Wisły o długości 166 km
  • Wisłoka – długość rzeki wynosi 164 km
  • Odra – rzeka ma długość 854,3 km, z czego 742 km w Polsce
  • Biebrza – długość to 165 km
  • Warta  – rzeka w zachodniej i środkowej Polsce, o długości 808,2 km
  • Dunajec – rzeka o długości 251 km, prawy dopływ Wisły, powstaje z połączenia Czarnego i Białego Dunajca
  • Brda – długość rzeki wynosi 238 km
  • Wieprz – długość rzeki wynosi 303 km
  • Bóbr – długość: 272 km

Góry

fizyczna mapa Polski
fizyczna mapa Polski
Nazwa szczytu Wys. m n.p.m. Lokalizacja Obiekty na szczycie, uwagi

Rysy

2499ab

Tatry Wysokie rumowisko skalne, słupek graniczny, ślady po tablicy ku czci Lenina

Mięguszowiecki

2438

Tatry Wysokie rumowisko skalne

Niżnie Rysy

2430

Tatry Wysokie rumowisko skalne

Cubryna

2376

Tatry Wysokie rumowisko skalne

Świnica

2301

Tatry Wysokie rumowisko skalne

Kozi Wierch

2291

Tatry Wysokie skały, najwyższy całkowicie polski szczyt

Starorobociański W.

2176

Tatry Zachodnie rumowisko skalne

Wołowiec

2063

Tatry Zachodnie słupek graniczny

Kasprowy Wierch

1985

Tatry Zachodnie stacja meteorologiczna, stacja kolejki linowej, restauracja, telefon

Giewont

1894

Tatry Zachodnie żelazny krzyż (15 m), przekaźnik GSM

Babia Góra

1725

Beskid Żywiecki rumowisko skalne, poniżej piętro kosówki

Śnieżka

1602

Karkonosze stacja meteorologiczna, kapliczka, bar

Pilsko

1557b

Beskid Żywiecki dobrze wykształcone piętro kosówki, hale

Szyszak Wielki

1509

Karkonosze granitowe rumowisko skalne, gołoborza

Śnieżnik

1425

Masyw Śnieżnika łąki wysokogórskie

Tarnica

1346

Bieszczady połoniny, miejscami gołoborza,
żelazny krzyż

Halicz

1335

Bieszczady połoniny, rozległa panorama Bieszczadów

Turbacz

1315

Gorce betonowy słup pomiarowy, schronisko

Radziejowa

1262

Beskid Sądecki słup-pomnik ku czci PRL,
schron p.deszcz.

Skrzyczne

1257

Beskid Śląski stacja wyciągu krzesełkowego

Barania Góra

1220

Beskid Śląski wieża widokowa, las

Mogielica

1171

Beskid Wyspowy wielki głaz, piękna panorama
na Tatry

Wysoka Kopa

1126

Góry Izerskie polana widokowa, rozległa panorama

Jaworzyna

1114

Beskid Sądecki stacja przekaźnikowa, poniżej schronisko i stacja kolejki gondolowej

Wysokie Skałki

1050

Pieniny naturalny las świerkowy, wapienne skały

Wielka Sowa

1015

Góry Sowie las regla górnego

Lackowa

  997

Beskid Niski las jodłowo-bukowy regla dolnego

Trzy Korony

  982

Pieniny niewielka platforma widokowa

Jagodna

  977

Góry Bystrzyckie szczyt zalesiony, z niewielką polaną

Czupel

  933

Beskid Mały szczyt zalesiony, pojedyncze wychodnie skał

Szczeliniec Wlk.

  919

Góry Stołowe labirynt skalny, schronisko, tarasy widokowe

Chełmiec

  869

Góry Wałbrzyskie las, wieża widokowa z 1888 r.,
maszt TV

Skopiec

  724

Góry Kaczawskie zalesiony, nieliczne skałki

Ślęża

  718

Masyw Ślęży rumowisko skalne porośnięte lasem, kaplica, ślady po pradawnym miejscu kultu,
maszt TV

Łysica

  612

Góry
Świętokrzyskie
gołoborza, klasztor,
przekaźnik TV

Łysa Góra 
(Łysiec)

  595

Góry
Świętokrzyskie
klasztor Św. Krzyża,
kamienne kręgib

Skałka

  513

Wyż. Krak.-Częstoch. wapienny ostaniec
(k. Jerzmanowic)

Góra Św. Anny

  400

Wyż. Śląska kościół i klasztor

Wielki Dział

  390

Roztocze wierzchołek płaski, zalesiony

Wieżyca

  329

Pojez. Kaszubskiec wieża widokowa
(w stylu chińskim)

Dylewska Góra

  312

Pojez. Mazurskied teren rolniczy, częściowo zalesiony

Grzywacz

  115

Wyspa Wolin zalesiona, leży ok. 800 m
od brzegu morza

Góra Łącka

40–42e

mierzeja Łebska piaski; wydma przemieszcza
się kilka m / rok

Święta

Data

Co upamiętniamy?

22 I 1863 Wybuch Powstania styczniowego
12 luty 1942 Powstanie Armii Krajowej
1 marca Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”
24 marca 1794 Wybuch Powstania kościuszkowskiego. Przysięga Kościuszki na Rynku w Krakowie.
2 kwietnia 2005 Śmierć Jana Pawła II papieża Polaka
10 kwietnia 2010 Katastrofa lotnicza pod Smoleńskiem
13 kwietnia Światowy Dzień Pamięci Ofiar Katynia
19 kwietnia 1943 Wybuch Powstania w getcie warszawskim
1 maj Święto Pracy
2 maj 2004 Święto Polskiej Flagi
3 maj 1794 Konstytucja 3 Maja. Święto Narodowe Trzeciego Maja.
18 maj 1944 Zdobycie Monte Cassino
28 czerwca 1956 Zryw wolnościowy, pokojowy i zbrojny w Poznaniu. Narodowy Dzień Pamięci Poznańskiego Czerwca 1956.
15 lipca 1940 Bitwa pod Grunwaldem.
1 sierpnia 1944 Wybuch Powstania warszawskiego.
15 sierpnia 1920 Bitwa o Warszawę zwana „cudem” nad Wisłą. Święto Wojska Polskiego.
31 sierpnia 1980 Powstanie „Solidarności”. Dzień Solidarności i Wolności.
1 września 1939 Wybuch II wojny światowej.
17 września 1939 Napad ZSRR na Polskę.
16 października 1978 Wybór Papieża Polaka Jana Pawła II. Dzień Jana Pawła II.
24 października 1795 Trzeci rozbiór Polski. Utrata niepodległości na 123 lata.
11 listopada 1918 Odzyskanie niepodległości po 123 latach. Narodowe Święto Niepodległości.
29 listopada 1830 Wybuch powstania listopadowego.
13 grudnia 1831 Początek stanu wojennego
27 grudnia 1918 Wybuch Powstania wielkopolskiego

Parki narodowe

  1. Babiogórski Park Narodowyparki n
  2. Białowieski Park Narodowy
  3. Biebrzański Park Narodowy
  4. Bieszczadzki Park Narodowy
  5. Park Narodowy Bory Tucholskie
  6. Drawieński Park Narodowy
  7. Gorczański Park Narodowy
  8. Park Narodowy Gór Stołowych
  9. Kampinoski Park Narodowy
  10. Karkonoski Park Narodowy
  11. Magurski Park Narodowy
  12. Narwiański Park Narodowy
  13. Ojcowski Park Narodowy
  14. Pieniński Park Narodowy
  15. Poleski Park Narodowy
  16. Roztoczański Park Narodowy
  17. Słowiński Park Narodowy
  18. Świętokrzyski Park Narodowy
  19. Tatrzański Park Narodowy
  20. Park Narodowy Ujście Warty
  21. Wielkopolski Park Narodowy
  22. Wigierski Park Narodowy
  23. Woliński Park Narodowy

Polska w NATO i Unii Europejskiej (EU)

flaga nato
flaga NATO

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego (OTP, ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO, fr. Organisation du Traité de l’Atlantique Nord, OTAN) – organizacja polityczno-wojskowa powstała 24 sierpnia 1949 na mocy podpisanego 4 kwietnia 1949 Traktatu Północnoatlantyckiego. Początkowym celem istnienia NATO była obrona militarna przed atakiem ze strony Związku Radzieckiego i jego satelitów, z czasem jednak organizacja stała się elementem utrzymania równowagi strategicznej między Wschodem i Zachodem. Po rozpadzie Układu Warszawskiego pełni rolę stabilizacyjną, podejmując działania zapobiegające rozprzestrzenianiu konfliktów regionalnych.

Polska wstąpiła do NATO 12 marca 1999.

flaga ue
flaga Unii Europejskiej

Unia Europejska (skrót w języku polskim: UE) – gospodarczo-polityczny związek demokratycznych państw europejskich. Unia Europejska powstała 1 listopada 1993 na mocy traktatu z Maastricht jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej. Korzenie współczesnej integracji europejskiej sięgają okresu powojennego i ograniczały się do 6 państw zachodnioeuropejskich. Państwa te tworzyły wiele form i mechanizmów współpracy, powoływały organizacje, instytucje i organy, których celem było wzmocnienie jedności między nimi. W 1993 r. nadrzędną wobec wszystkich poprzednich organizacji została Unia Europejska, sama otrzymując nieznaną wcześniej ludzkości hybrydową formułę sui generis.

Polska wstąpiła do Unii Europejskiej  1 maja 2004.

Godło Barwy Prezydenci Premierzy Województwa Rzeki Góry Święta Parki NATO i EU

     

Strony portalu

Opracowania i streszczeniaWiersze - analizySłownik terminów literackichPoradnik maturalny Testy maturalne online Części mowy Szkoła 21. wieku Fan - blog Sens - cytaty filmowe, memy Podanie o pracę i cv Czuwaj! - Leksykon wiedzy harcerskiej Bajki Ezopa
Portal edukacyjny
2013 © 2026 Roman Rzadkowski | O portalu, kontakt | Polityka prywatności, regulamin